అధిక విద్యుత్ డిమాండ్‌తో బొగ్గు నిల్వలపై ఒత్తిడి
దేశవ్యాప్తంగా థర్మల్ విద్యుత్ ప్లాంట్లలో బొగ్గు నిల్వలు గణనీయంగా తగ్గాయి. అధిక విద్యుత్ డిమాండ్, రుతుపవనాల కారణంగా ఏర్పడిన మైనింగ్, రవాణా అంతరాయాలు దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం అనేక విద్యుత్ కేంద్రాల్లో బొగ్గు నిల్వలు నిర్దేశిత ప్రమాణాల్లో సగానికంటే తక్కువకు చేరాయి.
సెంట్రల్ ఎలక్ట్రిసిటీ అథారిటీ (CEA) విడుదల చేసిన డేటా ప్రకారం, సెప్టెంబర్ 2 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా 50 విద్యుత్ ప్లాంట్లలో బొగ్గు నిల్వలు ‘క్లిష్టమైన’ స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇది బొగ్గు నిల్వల పరిస్థితిపై ఆందోళన పెంచుతోంది.
224 GW సామర్థ్య ప్లాంట్ల వద్ద 28.2 మిలియన్ టన్నుల నిల్వ
ఈ 50 విద్యుత్ కేంద్రాల ఉమ్మడి ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సుమారు 224 GWగా ఉంది. ఈ ప్లాంట్ల వద్ద బుధవారం నాటికి మొత్తం 28.2 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు నిల్వ ఉంది.
అయితే, నిర్దేశిత ప్రమాణాల ప్రకారం ఈ ప్లాంట్ల వద్ద 58.7 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు నిల్వ ఉండాలి. ప్రస్తుతం ఉన్న నిల్వలు అవసరమైన మొత్తంలో కేవలం 48 శాతానికి మాత్రమే సమానం.
ఇది థర్మల్ విద్యుత్ ఉత్పత్తి రంగంపై ఒత్తిడిని పెంచే అంశంగా కనిపిస్తోంది.
ప్రస్తుతం ఉన్న బొగ్గు నిల్వలు 9 రోజులకే సరిపోతాయి
85 శాతం ప్లాంట్ లోడ్ ఫ్యాక్టర్ (PLF) వద్ద విద్యుత్ కేంద్రాలు పనిచేస్తే ప్రస్తుతం ఉన్న బొగ్గు నిల్వలు కేవలం 9 రోజుల కార్యకలాపాలకు మాత్రమే సరిపోతాయని CEA గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
సాధారణ పరిస్థితుల్లో విద్యుత్ ప్లాంట్ల వద్ద కనీసం 19 రోజుల కార్యకలాపాలకు సరిపడా బొగ్గు నిల్వ ఉండాలి.
అంటే ప్రస్తుతం ఉన్న నిల్వలు నిర్దేశిత స్థాయి కంటే చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి.
‘క్లిష్టమైన’ స్థాయి అంటే ఏమిటి?
CEA నిబంధనల ప్రకారం, నిర్దేశిత ప్రమాణంలో 25 శాతం కంటే తక్కువ బొగ్గు నిల్వలు ఉన్న విద్యుత్ ప్లాంట్లను ‘క్లిష్టమైన’ వర్గంలోకి తీసుకుంటారు.
ఈ వర్గీకరణ ప్రధానంగా ప్లాంట్ల పరిస్థితిని నిశితంగా పర్యవేక్షించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
దీని అర్థం వెంటనే బొగ్గు సరఫరా నిలిచిపోతుందని కాదని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
50 ప్లాంట్లలో 45 దేశీయ బొగ్గుపైనే ఆధారపడుతున్నాయి
క్లిష్టమైన బొగ్గు నిల్వల పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్న 50 విద్యుత్ ప్లాంట్లలో 45 ప్లాంట్లు దేశీయ బొగ్గుపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.
నాలుగు ప్లాంట్లు దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గును వినియోగిస్తున్నాయి.
మరో విద్యుత్ ప్లాంట్ కోల్ వాషరీ రిజెక్ట్స్‌పై ఆధారపడి ఉంది.
ఈ కీలక విద్యుత్ కేంద్రాలన్నింటినీ ఒక అంతర్-మంత్రిత్వ శాఖల బృందం నిత్యం పర్యవేక్షిస్తోందని బొగ్గు మంత్రిత్వ శాఖ అధికారులు తెలిపారు.
అవసరమైన ఇంధన సరఫరా నిరంతరాయంగా కొనసాగుతోందని వారు చెప్పారు.
క్లిష్టమైన వర్గీకరణపై మంత్రిత్వ శాఖ వివరణ
CEA నిబంధనల ప్రకారం ఒక విద్యుత్ ప్లాంట్‌ను ‘క్లిష్టమైనది’గా ప్రకటించడం సాధారణ పర్యవేక్షణ ప్రక్రియలో భాగమేనని మంత్రిత్వ శాఖకు చెందిన ఒక సీనియర్ అధికారి తెలిపారు.
ఇలాంటి ప్లాంట్లను మరింత నిశితంగా పర్యవేక్షిస్తారని చెప్పారు.
అవసరమైతే ప్రాధాన్యతా క్రమంలో చర్యలు తీసుకుంటారని వివరించారు.
అయితే, ఈ వర్గీకరణ వల్ల ఆయా ప్లాంట్లకు బొగ్గు సరఫరా తగ్గుతోందని అర్థం కాదని స్పష్టం చేశారు.
రోజుకు 2.4 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు వినియోగం
అధికారుల సమాచారం ప్రకారం, 85 శాతం PLF వద్ద పనిచేసే విద్యుత్ కేంద్రాలకు రోజుకు 3.1 మిలియన్ టన్నుల బొగ్గు అవసరమవుతుందని అంచనా.
అయితే ప్రస్తుతం వాస్తవ వినియోగం రోజుకు సుమారు 2.4 మిలియన్ టన్నులుగా ఉంది.
విద్యుత్ డిమాండ్, ప్లాంట్ల కార్యకలాపాల స్థాయిని బట్టి బొగ్గు వినియోగంలో మార్పులు ఉంటాయి.
ప్రస్తుతం సరఫరా వ్యవస్థపై రుతుపవనాల ప్రభావం కూడా కొనసాగుతోంది.
రుతుపవనాలతో మైనింగ్, రవాణాకు ఆటంకం
ప్రతి సంవత్సరం రుతుపవనాల సమయంలో బొగ్గు సరఫరాకు కొంత ఇబ్బంది ఎదురవుతుంది.
భారీ వర్షాల వల్ల మైనింగ్ కార్యకలాపాలకు ఆటంకం కలుగుతుంది.
రవాణా వ్యవస్థపై కూడా ప్రభావం పడుతుంది.
దీంతో గనుల నుంచి విద్యుత్ ప్లాంట్లకు బొగ్గు చేరడంలో ఆలస్యం జరుగుతుంది.
అయితే సెప్టెంబర్ నుంచి వర్షాలు తగ్గుముఖం పట్టడంతో పరిస్థితి క్రమంగా మెరుగుపడటం ప్రారంభమవుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
నిర్వహణ పనులు వాయిదా వేసినట్లు సమాచారం
ఈ అంశంపై విద్యుత్ శాఖ నుంచి ఇప్పటివరకు ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు.
అయితే విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఎటువంటి అంతరాయం కలగకుండా చూసేందుకు కొన్ని బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ కేంద్రాలకు తమ సాధారణ నిర్వహణ పనులను వాయిదా వేయాలని ఆదేశించినట్లు సమాచారం.
విద్యుత్ సరఫరాలో అంతరాయం లేకుండా చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ప్రస్తుతం బొగ్గు నిల్వల పరిస్థితిని కేంద్ర ప్రభుత్వ విభాగాలు నిశితంగా పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. రుతుపవనాల ప్రభావం తగ్గి, మైనింగ్, రవాణా కార్యకలాపాలు సాధారణ స్థితికి వస్తే బొగ్గు సరఫరా పరిస్థితి మెరుగుపడే అవకాశం ఉంది.