అమెరికా వైమానిక దాడుల తర్వాత ఉద్రిక్తత మరింత పెరిగింది
హోర్ముజ్ జలసంధి, లెబనాన్, సిరియాలోనూ ఉద్రిక్త పరిస్థితులు
అమెరికా తాజాగా ఇరాన్పై నిర్వహించిన వైమానిక దాడుల తర్వాత పశ్చిమ ఆసియాలో ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. ఆదివారం బహ్రెయిన్, కువైట్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇరాన్ మళ్లీ డ్రోన్లు, క్షిపణులతో దాడులు చేసింది.
అమెరికా దాడులు కొనసాగితే యుద్ధానికి ముగింపు పలికే చర్చలను పూర్తిగా నిలిపేస్తామని ఇరాన్ హెచ్చరించింది.
హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ పర్యవేక్షణ లేకుండా తిరిగి తెరవాలనే ప్రయత్నాలపై కూడా ఇరాన్ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. అమెరికా నౌకాదళం ఆధ్వర్యంలోని బహుళ దేశాల సముద్ర భద్రతా సంస్థ ఒమాన్ సమీపంలో నౌకల రాకపోకల కోసం అదనపు మార్గాన్ని విస్తరించనున్నట్లు తెలిపింది.
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరఘ్చి మాట్లాడుతూ, పర్షియన్ గల్ఫ్కు వెళ్లే హోర్ముజ్ జలసంధిపై పరిపాలనా బాధ్యతలు తమవేనని మరోసారి స్పష్టం చేశారు.
ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న విధానాలకు భిన్నంగా కొత్త ఏర్పాట్లు చేస్తే పరిస్థితులు మరింత క్లిష్టమవుతాయని, జలసంధి తిరిగి ప్రారంభం ఆలస్యం అవుతుందని, ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతాయని హెచ్చరించారు.
హోర్ముజ్ జలసంధి అంతర్జాతీయ జలమార్గంగా గుర్తింపు పొందినప్పటికీ అది ఇరాన్, ఒమాన్ ప్రాదేశిక జలాల్లో ఉంది. గత కొన్ని రోజుల్లో ఒమాన్ వైపు ప్రయాణిస్తున్న నౌకలపై ఇరాన్ రెండుసార్లు దాడులు చేసింది.
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య తాత్కాలిక ఒప్పందంపై చర్చలు మంగళవారం నుంచి మళ్లీ ప్రారంభమవుతాయని మధ్యవర్తిగా వ్యవహరిస్తున్న పాకిస్థాన్ తెలిపింది. అయితే చర్చలు రద్దు కాలేదని, సాంకేతిక స్థాయి సమావేశాలు నిర్ణయించిన ప్రకారమే కొనసాగుతాయని ట్రంప్ ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
ఈ చర్చల్లో హోర్ముజ్ జలసంధి భద్రత, ఇరాన్ పోర్టులపై అమెరికా ఆంక్షలు, దిగ్బంధం ఎత్తివేత, ఇరాన్ అధిక శుద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వల భవిష్యత్తు వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. ఈ నెల ప్రారంభంలో అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకాలు చేసిన తర్వాత రెండు దేశాలకు వివరాలు ఖరారు చేసేందుకు 60 రోజుల గడువు ఉంది. అయితే లెబనాన్లో కొనసాగుతున్న ఘర్షణలు ఈ ప్రక్రియపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి.
గల్ఫ్ దేశాలపై దాడులు
బహ్రెయిన్, కువైట్పై జరిగిన దాడులకు ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ బాధ్యత వహించింది. అమెరికా దాడుల అనంతరం కువైట్ గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలు ఇరాన్కు చెందిన డ్రోన్లు, రెండు క్షిపణులను అడ్డుకున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. ఎలాంటి ప్రాణనష్టం లేదా ఆస్తి నష్టం జరగలేదని చెప్పారు.
బహ్రెయిన్లో అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం సమీపంలోని ఒక నివాస భవనం దెబ్బతింది.
ఎవరూ మరణించలేదని అధికారులు తెలిపారు. తమపై జరుగుతున్న చర్యలు యాదృచ్ఛికం కాదని, ఇరాన్ ఉద్దేశపూర్వకంగా దాడులు చేస్తోందని బహ్రెయిన్ విదేశాంగ శాఖ ఆరోపించింది.
ఖతార్ కూడా ఒక పౌరుడు మరణించగా మరో వ్యక్తి గాయపడినట్లు ప్రకటించింది. ఈ ఘటన ప్రాంతంలో కొనసాగుతున్న సైనిక చర్యలతో సంబంధం ఉన్న శకలాల వల్ల జరిగిందని తెలిపింది.
ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు
అమెరికా సైన్యం శనివారం జరిగిన ఓ నౌకపై దాడికి ప్రతిగా ఇరాన్ సైనిక నిఘా వ్యవస్థలు, కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్లు, వైమానిక రక్షణ కేంద్రాలు, డ్రోన్ నిల్వ కేంద్రాలు, మైన్లు వేసే సామర్థ్యాలపై దాడులు చేసినట్లు తెలిపింది.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సోషల్ మీడియాలో స్పందిస్తూ, ఒప్పందాన్ని ఇరాన్ ఉల్లంఘించిందని ఆరోపించారు. అవసరమైతే అమెరికా సైనిక చర్యను పూర్తిగా ముగించాల్సిన పరిస్థితి వస్తుందని హెచ్చరించారు.
అలాంటి పరిస్థితి వస్తే ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇరాన్ ఉనికిలో ఉండదని వ్యాఖ్యానించారు.
ఒమాన్ సమీపంలో గురువారం ఒక వాణిజ్య నౌకపై ఇరాన్ డ్రోన్ దాడి చేయడంతో కాల్పుల పరంపర ప్రారంభమైంది.
అయినప్పటికీ హోర్ముజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు కొనసాగుతున్నాయని అమెరికా నౌకాదళం ఆధ్వర్యంలోని సముద్ర భద్రతా సంస్థ తెలిపింది.
గత 72 గంటల్లో 89 నౌకలు ప్రయాణించాయని వెల్లడించింది.
లెబనాన్లో ఉద్రిక్తత
గత వారం ఇజ్రాయెల్, లెబనాన్ మధ్య తాజా ఘర్షణలను ముగించేందుకు ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. అయితే ఈ ఒప్పందంలో ఇరాన్, హెజ్బొల్లాకు స్థానం లేదు.
హెజ్బొల్లా ఈ ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకించింది.
ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి మరోసారి అమెరికా జోక్యం చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ దాడులను ఆపాలని, లెబనాన్ నుంచి వెనక్కి వెళ్లేలా చర్యలు తీసుకోవాలని కోరారు.
ఇజ్రాయెల్ ప్రస్తుతం దక్షిణ లెబనాన్లో సుమారు 600 చదరపు కిలోమీటర్ల ప్రాంతాన్ని భద్రతా బఫర్ జోన్గా ఆక్రమించి ఉంది. ఇజ్రాయెల్ వెనక్కి వెళ్లే వరకు పోరాటం కొనసాగుతుందని హెజ్బొల్లా నాయకత్వం ప్రకటించింది.
ఇరాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ మొహమ్మద్ బాఘర్ ఖాలిబాఫ్ మాట్లాడుతూ, ఇరాన్, అమెరికా, లెబనాన్ ప్రతినిధులతో ఏర్పాటైన కొత్త “కాన్ఫ్లిక్ట్ కంట్రోల్ యూనిట్” సమావేశం వీలైనంత త్వరగా జరగాలని సూచించారు.
ఆదివారం దక్షిణ లెబనాన్లోని తాయిబెహ్, నబతియెహ్ ప్రాంతాల్లో రెండు దాడులు జరిగాయి. ప్రాణనష్టం వివరాలు వెంటనే వెల్లడికాలేదు.
మరోవైపు దెయిర్ సిర్యాన్ గ్రామంలో హెజ్బొల్లా దాడిలో ఒక ఇజ్రాయెల్ సైనికుడు మరణించినట్లు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం తెలిపింది.
సిరియాలోనూ దాడులు
ఆదివారం సాయంత్రం దక్షిణ సిరియాలోని దరా ప్రావిన్స్లో అబ్దిన్ గ్రామంపై ఇజ్రాయెల్ ఫిరంగులతో దాడి చేసింది. ప్రాణనష్టం వివరాలు తెలియరాలేదు.
గ్రామంలోకి వచ్చిన ఇజ్రాయెల్ బలగాలపై స్థానికులు రాళ్లు విసరడంతో ఐక్యరాజ్యసమితి శాంతి బలగాలు జోక్యం చేసుకున్నాయని దరా ప్రావిన్స్ అధికారులు తెలిపారు.
అనంతరం ఇజ్రాయెల్ బలగాలు వెనక్కి వెళ్లాయని వెల్లడించారు. అయితే ఆ తర్వాత జరిగిన ఫిరంగి దాడులతో గ్రామస్థులు అక్కడి నుంచి తరలిపోయారు.
ఇంతకుముందు కూడా దక్షిణ సిరియాలో పలువురు సాయుధ వ్యక్తులను హతమార్చినట్లు ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ప్రకటించింది. దీనిపై సిరియా అధికారులు స్పందించలేదు.
2024 డిసెంబర్లో మాజీ అధ్యక్షుడు బషర్ అల్ అసద్ పదవి కోల్పోయిన తర్వాత దక్షిణ సిరియాలోని ఐక్యరాజ్యసమితి పర్యవేక్షణ బఫర్ జోన్ను ఇజ్రాయెల్ స్వాధీనం చేసుకుంది.
మొదట ఇది తాత్కాలిక చర్య అని చెప్పిన ఇజ్రాయెల్, ఇప్పుడు ఆ ప్రాంతాన్ని నిరవధికంగా కొనసాగించాలని భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది.
ముఖ్యాంశాలు
- అమెరికా దాడుల తర్వాత బహ్రెయిన్, కువైట్పై ఇరాన్ డ్రోన్, క్షిపణి దాడులు చేసింది.
- హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ తమదేనని ఇరాన్ మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
- లెబనాన్, సిరియా ప్రాంతాల్లో కూడా ఘర్షణలు కొనసాగుతున్నాయి.