దోహాలో మధ్యవర్తులతోనే చర్చలు.. అమెరికాతో ప్రత్యక్ష సమావేశం లేదన్న టెహ్రాన్
హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ తమదేనని ఇరాన్ పునరుద్ఘాటన
దోహా/దుబాయ్: మధ్యప్రాచ్య యుద్ధానికి ముగింపు పలికే ప్రయత్నాల మధ్య అమెరికా ఉన్నతస్థాయి ప్రతినిధులతో ఎలాంటి ప్రత్యక్ష సమావేశం జరగదని ఇరాన్ స్పష్టం చేసింది. దోహాకు చేరుకున్న అమెరికా ప్రతినిధులు మధ్యవర్తులతో మాత్రమే చర్చలు జరుపుతారని, ఇరాన్ ప్రతినిధులతో భేటీ ఉండదని ప్రకటించింది.
ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఖాయీ మాట్లాడుతూ, రాబోయే రోజుల్లో అమెరికాతో ఏ స్థాయిలోనూ సమావేశం నిర్ణయించలేదని తెలిపారు. ముందుగా రెండు వారాల క్రితం కుదిరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంలోని నిబంధనలను పూర్తిగా ఖరారు చేసిన తర్వాతే అణు కార్యక్రమం వంటి క్లిష్టమైన అంశాలపై చర్చలు ప్రారంభమవుతాయని చెప్పారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ అల్లుడు జారెడ్ కుష్నర్, ప్రత్యేక ప్రతినిధి స్టీవ్ విట్కాఫ్ దోహాకు చేరుకున్నారు. ఖతార్ ప్రధానమంత్రి షేక్ మొహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్రహ్మాన్ అల్ థానీ వారితో సమావేశమైనట్లు ఆ దేశ ప్రభుత్వం వెల్లడించింది.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ వైఖరి
ప్రపంచ చమురు, ద్రవీభవించిన సహజ వాయువు సరఫరాలో కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ తమకు, ఒమాన్కే ఉందని ఇరాన్ మరోసారి స్పష్టం చేసింది.
ఇరాన్ ప్రధాన చర్చల ప్రతినిధి మొహమ్మద్ బాఘర్ ఖాలిబాఫ్ మాట్లాడుతూ, హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకల రాకపోకలకు సంబంధించిన నియమాలను ఇరాన్ నిర్ణయిస్తుందని చెప్పారు. 60 రోజుల తాత్కాలిక ఒప్పందం ముగిసిన తర్వాత ఆగస్టు మధ్య నుంచి నౌకలపై సేవల రుసుములు విధించే అవకాశాన్ని కూడా సూచించారు.
అమెరికా స్పందన
అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు జేడీ వాన్స్ మాత్రం హోర్ముజ్ జలసంధిలో ఇరాన్ ఎలాంటి రుసుములు వసూలు చేయడానికి అనుమతించబోమని స్పష్టం చేశారు.
ఇది అంతర్జాతీయ జలమార్గమని, నౌకల నుంచి రుసుములు వసూలు చేసే పరిస్థితి రాదని వ్యాఖ్యానించారు.
యుద్ధం ప్రారంభానికి ముందు ఉన్న స్థాయికి హోర్ముజ్ జలసంధిలో చమురు రవాణా దాదాపు చేరుకుందని, కొన్ని రోజులలో అంతకంటే ఎక్కువగా కూడా నమోదైందని వాన్స్ తెలిపారు.
చమురు ధరలు తగ్గుముఖం
వారాంతంలో అమెరికా ఇరాన్ సైనిక స్థావరాలపై దాడులు చేయడం, ప్రతిగా ఇరాన్ కువైట్, బహ్రెయిన్లోని అమెరికా స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకోవడంతో ఉద్రిక్తతలు పెరిగాయి. అయినప్పటికీ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు కొంత తగ్గుముఖం పట్టాయి.
అయితే ఆహారం, ఇంధన ధరల పెరుగుదల ప్రభావం ఇంకా కొనసాగవచ్చని ఐక్యరాజ్యసమితి వాణిజ్య, అభివృద్ధి సంస్థ హెచ్చరించింది.
ప్రపంచ ద్రవ్యోల్బణంపై ఈ యుద్ధం ప్రభావం చూపుతోందని పేర్కొంది.
లెబనాన్ అంశం
అమెరికా-ఇరాన్ తాత్కాలిక ఒప్పందంలో లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్-హెజ్బొల్లా ఘర్షణలకు ముగింపు పలికే అంశం కూడా ఉంది. అయితే లెబనాన్ పార్లమెంట్ స్పీకర్ నబీహ్ బెర్రీ అమెరికా మధ్యవర్తిత్వంలో కుదిరిన ఒప్పందంపై సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు.
దక్షిణ లెబనాన్ నుంచి ఇజ్రాయెల్ బలగాల ఉపసంహరణను హెజ్బొల్లా నిరాయుధీకరణతో అనుసంధానం చేయడం వల్ల సమస్య మరింత కాలం కొనసాగవచ్చని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ముఖ్యాంశాలు
- అమెరికా ఉన్నతస్థాయి ప్రతినిధులతో ఎలాంటి సమావేశం ఉండదని ఇరాన్ ప్రకటించింది.
- హోర్ముజ్ జలసంధి నిర్వహణపై ఇరాన్, ఒమాన్కే సార్వభౌమ హక్కులున్నాయని టెహ్రాన్ స్పష్టం చేసింది.
- కాల్పుల విరమణ నిబంధనలపై ఇంకా స్పష్టత రావాల్సి ఉందని ఇరాన్ వెల్లడించింది.