2001లో గుజరాత్‌తో మొదలైన ప్రయాణం
అక్టోబర్ 7 నాటికి ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రజా పదవిలోకి వచ్చి 25 ఏళ్లు పూర్తవుతున్నాయి. 2001లో ఇదే రోజున ఆయన గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు.
ఈ ప్రయాణాన్ని కేవలం జ్ఞాపకాలుగా చూడకుండా.. పాలనలో వచ్చిన మార్పుల కోణంలో పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని ఈ విశ్లేషణ చెబుతోంది.
మోదీ పాలనా విధానంలో మూడు పదాలు ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి.
Reform, Perform, Transform.
వ్యవస్థలను మార్చడం.
పథకాలను వేగంగా అమలు చేయడం.
ఆ మార్పులను ఫలితాల రూపంలో చూపించడం.
దీనికి తోడు Nation First, Minimum Government, Maximum Governance అనే విధానాలు కూడా కీలకంగా నిలిచాయి.
భూకంపం తర్వాత గుజరాత్ పునర్నిర్మాణం
మోదీ గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టిన సమయంలో రాష్ట్రం 2001 భుజ్ భూకంప ప్రభావంలో ఉంది.
ఆ పరిస్థితుల్లో పునర్నిర్మాణానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. భవిష్యత్‌లో ఇలాంటి విపత్తులను ఎదుర్కొనేలా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయాలనే దిశగా చర్యలు చేపట్టారు.
2003లో Vibrant Gujarat ప్రారంభమైంది. రాష్ట్రాన్ని పెట్టుబడుల కేంద్రంగా మార్చే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
Jyotigram పథకం ద్వారా వ్యవసాయం, ఇళ్లకు విద్యుత్ సరఫరా కోసం వేర్వేరు ఫీడర్లను ఏర్పాటు చేశారు.
ఈ విధానంలో ఒక క్రమం కనిపిస్తుంది.
ముందుగా సమస్యను పరిష్కరించడం.
తర్వాత ఆ అనుభవాన్ని వ్యవస్థగా మార్చడం.
ఆ తర్వాత అదే విధానాన్ని విస్తరించడం.
గుజరాత్ నుంచి దేశవ్యాప్త పాలన వరకు
గుజరాత్‌లో మొదలైన ఈ పాలనా విధానం తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా కనిపించింది.
ప్రజలకు ప్రభుత్వ సేవలు సులభంగా అందేలా డిజిటల్ వ్యవస్థలకు ప్రాధాన్యం పెరిగింది.
JAM త్రయం ఇందులో కీలకంగా మారింది. జనధన్ ఖాతాలు, ఆధార్, మొబైల్ కనెక్టివిటీ ద్వారా నేరుగా ప్రయోజనాలు అందించే విధానం విస్తరించింది.
ఇదే డిజిటల్ మౌలిక వసతులు తర్వాత UPI విస్తరణకు కూడా ఉపయోగపడ్డాయి.
దేశంలో రహదారుల నిర్మాణ వేగం కూడా పెరిగింది. 2013-14లో రోజుకు సుమారు 12 కిలోమీటర్ల మేర జాతీయ రహదారులు నిర్మించగా.. 2025 నాటికి ఈ వేగం రోజుకు 34 కిలోమీటర్లకు చేరిందని ఇచ్చిన సమాచారం చెబుతోంది.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై దృష్టి
2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరం తొలి త్రైమాసికంలో భారత వాస్తవ GDP వృద్ధి 7.8 శాతంగా నమోదైంది. ఈ గణాంకాన్ని భారత గణాంక మంత్రిత్వ శాఖ కూడా ధ్రువీకరించింది.
మరోవైపు మౌలిక వసతులపై ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు పెరిగాయి.
2014-15లో మూలధన వ్యయం సుమారు ₹2 లక్షల కోట్లుగా ఉండగా.. 2026-27 బడ్జెట్‌లో అది ₹12.2 లక్షల కోట్లకు చేరిందని ఇచ్చిన వివరాల్లో ఉంది.
అదే సమయంలో ఆర్థిక లోటును తగ్గించే ప్రయత్నాలు కూడా జరిగాయి.
సెమీకండక్టర్ రంగంలో కొత్త అడుగు
భారత సెమీకండక్టర్ రంగంలో కూడా వేగంగా మార్పులు వచ్చాయి.
2021లో దేశంలో వాణిజ్య చిప్ తయారీ ప్లాంట్ లేదు.
2026 నాటికి 12 యూనిట్లకు అనుమతులు లభించాయి. వాటిలో ఐదు ఉత్పత్తి దశలో ఉన్నాయని ఇచ్చిన సమాచారం చెబుతోంది.
దేశంలోని వందలాది కాలేజీల విద్యార్థులు చిప్ డిజైన్‌పై కూడా పనిచేస్తున్నారు.
ఈ మార్పులు ఒక్కరోజులో జరగలేదు. విధాన నిర్ణయాలు, పెట్టుబడులు, మౌలిక వసతులపై దృష్టి వంటి అంశాలు దీనికి కారణాలుగా ఈ విశ్లేషణ పేర్కొంటోంది.
విదేశాంగంలో భారత్ పాత్ర
దేశీయ పాలనతో పాటు విదేశాంగంలోనూ భారత్ పాత్ర విస్తరించింది.
2026లో న్యూఢిల్లీలో BRICS సదస్సుకు భారత్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
భిన్న అభిప్రాయాలు ఉన్న దేశాలను ఒకే వేదికపైకి తీసుకురావడంలో భారత్ చొరవ చూపిందని ఈ విశ్లేషణ పేర్కొంటోంది.
గ్లోబల్ సౌత్‌కు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం కూడా ఈ ఏడాది BRICS అజెండాలో భాగమైంది.
New Development Bank ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు రుణ సదుపాయాలను పెంచే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
వాతావరణ మార్పులపై చర్యలు, రైతులకు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ వంటి అంశాలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
కోవిడ్ సమయంలో Vaccine Maitri
కోవిడ్ సమయంలో భారత్ చేపట్టిన Vaccine Maitri కార్యక్రమం కూడా విదేశాంగ విధానంలో కీలక ఉదాహరణగా నిలిచింది.
టీకాల కొరత ఉన్న సమయంలో ఇతర దేశాలకు వ్యాక్సిన్లను అందించే ప్రయత్నం భారత్ చేసింది.
దీనితో భారత్‌ను గ్లోబల్ సౌత్‌కు సహాయక భాగస్వామిగా చూపించే ప్రయత్నం జరిగింది.
2023లో భారత G20 అధ్యక్షతలో Vasudhaiva Kutumbakam భావనకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.
సంక్షోభాలను చర్చలు, దౌత్య మార్గాల ద్వారా పరిష్కరించుకోవాలని మోదీ పిలుపునిచ్చారు.
సంక్షోభాల్లో భారతీయుల తరలింపు
విదేశాల్లో సంక్షోభాలు వచ్చినప్పుడు భారతీయులను స్వదేశానికి తీసుకురావడంపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది.
2021లో ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో పరిస్థితులు మారిన సమయంలో భారతీయులను తరలించేందుకు చర్యలు చేపట్టారు.
2022లో ఉక్రెయిన్ యుద్ధ సమయంలో Operation Ganga ద్వారా వేలాది మందిని భారత్‌కు తీసుకొచ్చారు.
2023లో సూడాన్ సంక్షోభం సమయంలో Operation Kaveri చేపట్టారు.
అదే ఏడాది టర్కీ, సిరియాలో భూకంపం తర్వాత Operation Dost ద్వారా వైద్య బృందాలు, సహాయక సామగ్రిని పంపించారు.
2022లో శ్రీలంక ఆర్థిక సంక్షోభ సమయంలో కూడా భారత్ నుంచి దాదాపు $4 బిలియన్ స్థాయిలో ఆర్థిక సహాయం అందించారని ఇచ్చిన వివరాలు చెబుతున్నాయి.
25 ఏళ్ల ప్రయాణానికి మరో కోణం
25 ఏళ్ల ప్రజా జీవితంలో మోదీ పాలనా విధానం పలు దశల్లో విస్తరించింది.
గుజరాత్‌లో పునర్నిర్మాణం నుంచి దేశవ్యాప్త మౌలిక వసతుల వరకు ఇది సాగింది.
డిజిటల్ సేవల నుంచి సంక్షేమ పథకాల వరకు విస్తరించింది.
అంతర్జాతీయంగా కూడా భారత్ పాత్రను పెంచే ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
ఈ ప్రయాణంలో Reform, Perform, Transform అనే భావనకు ప్రాధాన్యం కనిపిస్తుంది.
ప్రభుత్వ సేవలను ప్రజలకు మరింత సులభంగా అందించడం.
మౌలిక వసతులను పెంచడం.
సంక్షోభాల్లో వేగంగా స్పందించడం.
అంతర్జాతీయ వేదికలపై భారత్ పాత్రను విస్తరించడం.
ఈ అంశాల చుట్టూనే గత 25 ఏళ్ల పాలనా ప్రయాణాన్ని ఈ విశ్లేషణ చూస్తోంది.