యునెస్కో కీలక నిర్ణయం.. వెస్ట్ బ్యాంక్, లెబనాన్ వారసత్వ కట్టడాలకు ప్రపంచ వారసత్వ హోదా

ఇజ్రాయెల్ అభ్యంతరాల మధ్య సెబాస్టియా, లెబనాన్ కోటలకు గుర్తింపు

ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో కూడా చేర్పించిన యునెస్కో

ఐక్యరాజ్యసమితి అనుబంధ సంస్థ UNESCO కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. ఇజ్రాయెల్ అభ్యంతరాలను పక్కనపెడుతూ, వెస్ట్ బ్యాంక్‌లోని సెబాస్టియా (Sebastia) పురావస్తు ప్రాంతంతో పాటు దక్షిణ లెబనాన్‌లోని మౌంట్ అమెల్ (Mount Amel) ప్రాంతంలోని ఐదు చారిత్రక కోటలను **ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాలు (World Heritage Sites)**గా గుర్తించింది.

దక్షిణ కొరియాలోని **బుసాన్ (Busan)**లో జరిగిన యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ కమిటీ సమావేశంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.

అత్యవసర ప్రాతిపదికన పరిశీలించిన తర్వాత ఈ రెండు ప్రతిపాదనలను ఆమోదిస్తూ, వాటిని ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాతో పాటు **ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితా (World Heritage in Danger)**లో కూడా చేర్చారు.

సెబాస్టియాకు చారిత్రక ప్రాధాన్యం

వెస్ట్ బ్యాంక్‌లో ఇజ్రాయెల్ ఆక్రమణలో ఉన్న ప్రాంతంలోని నాబ్లస్ (Nablus) నగరానికి వాయువ్యంగా సుమారు 10 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న కొండపై సెబాస్టియా పట్టణం ఉంది.

చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఇది ప్రాచీన సమారియా (Samaria) నగరం. బైబిల్ కాలంలోని ఇజ్రాయెల్ రాజ్యం రాజధానిగా దీనిని గుర్తిస్తారు. ఇక్కడ ఇనుపయుగం, రోమన్, బైజాంటైన్, ఇస్లామిక్ కాలాలకు చెందిన పురావస్తు అవశేషాలు ఉన్నాయి.

యునెస్కో వివరాల ప్రకారం, క్రైస్తవ, ఇస్లామిక్ సంప్రదాయాల ప్రకారం జాన్ ది బాప్టిస్ట్ (John the Baptist) సమాధి కూడా ఇక్కడే ఉందని విశ్వసిస్తారు.

పాలస్తీనా ప్రతిపాదన

సెబాస్టియాకు ప్రపంచ వారసత్వ హోదా ఇవ్వాలని పాలస్తీనా ప్రతినిధులు 2012లోనే యునెస్కోకు ప్రతిపాదించారు.

ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం ఇజ్రాయెల్ నియంత్రణలో ఉండటంతో అభివృద్ధి పరంగా వెనుకబడి ఉందని, పురావస్తు సంరక్షణకు మరింత చర్యలు అవసరమని వారు పేర్కొన్నారు.

పర్యాటకులు వస్తున్నప్పటికీ, సరైన రక్షణ లేదని ప్రతిపాదనలో వివరించారు.

ఈ నిర్ణయం వెలువడుతున్న సమయంలో, సెబాస్టియా పరిసరాల్లోని విస్తారమైన భూములను స్వాధీనం చేసుకునే చర్యలను ఇజ్రాయెల్ కొనసాగిస్తోంది. అలాగే వెస్ట్ బ్యాంక్‌లో ఇజ్రాయెల్ సెటిలర్ల హింసను అరికట్టాలని అంతర్జాతీయంగా ఒత్తిడి కూడా పెరుగుతోంది.

లెబనాన్ కోటలకు గుర్తింపు

దక్షిణ లెబనాన్‌లోని మౌంట్ అమెల్ ప్రాంతంలోని ఐదు కోటలు దాదాపు తొమ్మిది శతాబ్దాల చరిత్రను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. ఈ కట్టడాల్లో క్రూసేడర్, అయ్యూబిడ్, మమ్లుక్, స్థానిక నిర్మాణ శైలుల ప్రభావం కనిపిస్తుందని యునెస్కో పేర్కొంది.

ఇజ్రాయెల్ అభ్యంతరం

ఈ నిర్ణయాన్ని ఇజ్రాయెల్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. పాలస్తీనా ప్రతినిధులు యునెస్కో వేదికగా ఏకపక్ష రాజకీయ ప్రచారం చేస్తున్నారని ఇజ్రాయెల్ విదేశాంగ శాఖ ఆరోపించింది.

సెబాస్టియాను అత్యవసర సంరక్షణ అవసరమైన ప్రాంతంగా చూపించడం తప్పుదోవ పట్టించే ప్రయత్నమని పేర్కొంది.

ఆ ప్రాంతానికి ఉన్న యూదు, క్రైస్తవ చారిత్రక అనుబంధాన్ని తుడిచివేయాలనే రాజకీయ ప్రయత్నమే ఈ ప్రతిపాదన అని విమర్శించింది.

ఇక లెబనాన్‌లోని **బ్యుఫోర్ట్ కోట (Beaufort Castle)**ను కూడా ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేర్చడాన్ని ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేకించింది.

ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న హెజ్‌బొల్లా (Hezbollah) ఈ కోటను సైనిక స్థావరంగా ఉపయోగిస్తోందని, అక్కడ సొరంగాలు నిర్మించి రాకెట్లు ప్రయోగిస్తోందని ఆరోపించింది.

అయితే ఈ ఆరోపణలపై యునెస్కో, దక్షిణ కొరియాలోని లెబనాన్ రాయబార కార్యాలయం స్పందించలేదు.

అంతకుముందు బుధవారం, దక్షిణ లెబనాన్‌లోని ప్రాచీన టైర్ (Tyre) నగరాన్ని కూడా యునెస్కో ప్రమాదంలో ఉన్న ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశాల జాబితాలో చేర్చింది.