చరిత్రలోనే అతిపెద్ద షేర్ మార్కెట్ ప్రవేశానికి సిద్ధం
ట్రిలియనీర్గా మారనున్న ఎలాన్ మస్క్
వాషింగ్టన్: అంతరిక్ష పరిశోధన, కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) రంగాల్లో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న స్పేస్ఎక్స్ సంస్థ పబ్లిక్ కంపెనీగా మారే ముందు భారీగా నిధులు సమీకరించింది.
శుక్రవారం స్టాక్ మార్కెట్లో లిస్టింగ్కు ముందు ఆర్థిక సంస్థల నుంచి 75 బిలియన్ డాలర్లు (సుమారు 56 బిలియన్ పౌండ్లు) సమీకరించినట్లు కంపెనీ వెల్లడించింది.
అమెరికా సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ కమిషన్కు సమర్పించిన పత్రాల ప్రకారం, ఒక్కో షేరును 135 డాలర్ల ధరకు విక్రయిస్తూ ఈ నిధులు సేకరించింది.
గత వారం కంపెనీ ప్రకటించిన అంచనాలకు ఇదే ధర కావడంతో, స్పేస్ఎక్స్ ప్రారంభ మార్కెట్ విలువ దాదాపు 1.8 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరనుంది.
ఈ విలువ వద్ద కంపెనీ ప్రధాన కార్యనిర్వాహక అధికారి Elon Musk ప్రపంచంలో తొలి ట్రిలియనీర్గా నిలిచే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
పెట్టుబడిదారుల ఆసక్తి
శుక్రవారం ట్రేడింగ్ ప్రారంభమైన తర్వాత షేర్ ధర డిమాండ్, సరఫరాపై ఆధారపడి పెరగవచ్చు లేదా తగ్గవచ్చు. ప్రారంభ ట్రేడింగ్లో షేర్ ధర 135 డాలర్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా ఉంటే, స్పేస్ఎక్స్ ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన పబ్లిక్ కంపెనీలలో ఒకటిగా మారుతుంది.
అయితే కంపెనీ షేర్లకు ఆ స్థాయి విలువ ఉందా లేదా అన్నది పెట్టుబడిదారుల నిర్ణయంపైనే ఆధారపడి ఉంటుంది. పెట్టుబడి నిధులు, వ్యక్తిగత పెట్టుబడిదారుల నుంచి మంచి స్పందన వస్తుందని మార్కెట్ వర్గాలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
కొన్ని ఆర్థిక విశ్లేషక సంస్థలు ఇప్పటికే షేర్ ధరపై మరింత ఆశావహ అంచనాలు ప్రకటించాయి. Oppen heimer సంస్థ గురువారం విడుదల చేసిన అంచనాలో స్పేస్ఎక్స్ షేర్ ధర 190 డాలర్ల వరకు చేరవచ్చని పేర్కొంది.
చిన్న పెట్టుబడిదారులూ ఆసక్తిగా
ఇంగ్లాండ్లోని కార్న్వాల్కు చెందిన 43 ఏళ్ల కాపీరైటర్ పీటా కూపర్ కూడా స్పేస్ఎక్స్ షేర్లు కొనుగోలు చేయాలని భావిస్తున్నారు. ఇప్పటికే సాంకేతిక, క్రిప్టో రంగ కంపెనీల్లో పెట్టుబడులు పెట్టిన ఆమె సుమారు 750 పౌండ్లు పెట్టుబడి పెట్టాలని నిర్ణయించారు.
“ఇది ఎంతో ఉత్సాహంగా ఉంది. అంతరిక్ష పరిశ్రమ అంటే నాకు చాలా ఇష్టం. ప్రయోగాలు, ఆవిష్కరణల్లో స్పేస్ఎక్స్ ఇప్పటివరకు అద్భుతమైన విజయాలు సాధించింది” అని ఆమె చెప్పారు.
కొంతకాలానికి షేర్ ధర తగ్గే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, దీర్ఘకాల పెట్టుబడిగా దానిని కొనసాగిస్తానని తెలిపారు.
తొలి ఉద్యోగి జ్ఞాపకాలు
స్పేస్ఎక్స్ తొలి అధికారిక ఉద్యోగి, ప్రస్తుతం Impulse Space వ్యవస్థాపకుడు Tom Mueller సంస్థ ఎదుగుదలపై ఆనందం వ్యక్తం చేశారు.
“మొదటి రాకెట్ ఇంజిన్ పనిచేసిన రోజు, అది పేలిపోయిన సందర్భం, మరో రాకెట్ కూలిపోయిన ఘటన ఇప్పటికీ గుర్తున్నాయి. చివరకు 2008లో విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి చేరిన ప్రయోగం మాకు మర్చిపోలేని అనుభవం” అని చెప్పారు.
2020లో స్పేస్ఎక్స్ నుంచి వైదొలిగినప్పటికీ, ఆయనకు సంస్థలో ఇంకా గణనీయమైన ఆర్థిక వాటా ఉంది.
ఓపెన్ఏఐ, ఆంత్రోపిక్లపై కూడా దృష్టి
టెక్నాలజీ రంగానికి చెందిన నాస్డాక్ సూచీలో స్పేస్ఎక్స్ లిస్టింగ్ను మరో కీలక పరీక్షగా విశ్లేషకులు చూస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరువలో ప్రైవేట్ విలువ కలిగిన OpenAI, Anthropic వంటి సంస్థలు కూడా ఈ ఏడాదే పబ్లిక్ మార్కెట్లోకి వచ్చే అవకాశాలు ఉన్నాయని చెబుతున్నాయి.
మస్క్ చేతుల్లోనే పూర్తి నియంత్రణ
పబ్లిక్ కంపెనీగా మారిన తర్వాత కూడా స్పేస్ఎక్స్పై ఎలాన్ మస్క్ నియంత్రణ దాదాపు పూర్తిగా కొనసాగనుంది. క్లాస్-ఏ, క్లాస్-బీ షేర్ల కలిపిన వాటాల ద్వారా కంపెనీలో ఆయనకు సుమారు 40 శాతం ఈక్విటీ ఉండనుంది.
అయితే ఓటింగ్ హక్కుల్లో ఆయన వాటా 84 శాతానికి మించి ఉంటుంది.
ఇది Meta అధినేత Mark Zuckerberg నియంత్రణ కంటే ఎక్కువ. మెటాలో జుకర్బర్గ్కు సుమారు 60 శాతం ఓటింగ్ నియంత్రణ మాత్రమే ఉంది.
మస్క్కు ఉన్న ఈ అధిక నియంత్రణ కారణంగా కంపెనీ బోర్డులో స్వతంత్ర డైరెక్టర్ల అవసరం కూడా లేకపోవచ్చని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
పెట్టుబడిదారులకు ప్రమాద సూచనలు
Harvard Law School విశ్లేషణ ప్రకారం, భవిష్యత్తులో మస్క్ కొంత ఈక్విటీ విక్రయించినా కంపెనీపై ఆయన నియంత్రణ కొనసాగుతుంది. క్లాస్-బీ షేర్ల వల్ల నిర్ణయాధికారం ఆయన చేతుల్లోనే ఉంటుంది.
దీంతో వ్యాపార ఒప్పందాలు, ఇతర మస్క్ సంస్థల కొనుగోళ్లు, పారితోషిక నిర్ణయాల వంటి అంశాల్లో కంపెనీ అంతర్గత వర్గాలకే అధిక ప్రభావం ఉండే ప్రమాదం ఉందని ఆ విశ్లేషణ హెచ్చరించింది.
ఇప్పటికే స్పేస్ఎక్స్, మస్క్కు చెందిన ఏఐ సంస్థ xAIను కొనుగోలు చేసింది. ఆ సంస్థ 2025లో సామాజిక మాధ్యమ వేదిక Xను తనలో విలీనం చేసుకుంది. మస్క్ 2022లో ట్విట్టర్ను కొనుగోలు చేసి అనంతరం దానికి Xగా పేరు మార్చిన విషయం తెలిసిందే.